ul. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich

Nowosądecki kwartet » ul. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich

Ul. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich została oddana do użytku dopiero w roku 1902 i od razu otrzymała imię najdłużej panującego władcy owych czasów, Franciszka Józefa I, cesarza Austrii od 1848, a króla Węgier od 1867 roku. Już w roku 1908 ulica została przemianowana ku czci nowego polskiego przywódcy, Józefa Piłsudskiego, prawdopodobnie najważniejszej postaci w walce o odzyskanie niepodległości Polski. Jako polityk był Piłsudski, w okresie międzywojennym, dwukrotnie premierem. Zmarł 12 maja 1935 r. w Warszawie.

Okupanci w roku 1940 posłużyli się imieniem jednego ze swoich wielkich bohaterów, aby godnie zmienić nazwę ul. Piłsudskiego. Stała się ona  ulicą Feldmarschall-August-von-Mackensenstraße, ku czci marszałka polowego, który dowodził niemieckimi i austro-węgierskimi oddziałami w czasie ofensywy pod Gorlicami w roku 1915. Bitwa ta, decydująca o upadku frontu wschodniego, kosztowała życie dziesiątek tysięcy ludzi i czasem jest nazywana Małym Verdun. Naziści chcieli prawdopodobnie przypomnieć mieszkańcom Nowego Sącza, że już raz wygnali Rosjan z miasta. W roku 1915 Mackensen miał swoją główną kwaterę właśnie w Nowym Sączu.

Także w okresie PRL-u oficer wojska stał się inspiracją nowej nazwy ulicy. Generał Karol „Walter” Świerczewski już w okresie pierwszej wojny światowej walczył w rosyjskiej armii. Brał też udział w hiszpańskiej wojnie domowej (1936-1938). W czasie II wojny światowej był aktywny głównie w Armii Czerwonej, aż został mianowany generałem Wojska Polskiego. Zginął 28 marca 1947 r. w czasie inspekcji granicy w potyczce pod Jabłonkami w Bieszczadach. Chociaż jego wizerunek znalazł się na banknocie 50-złotowym, nawet w PRL-u był postacią kontrowersyjną.

Nazwa, którą ulica otrzymała po upadku komunizmu (ul. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich) nawiązuje do przeszłości wojennej miasta. W listopadzie i grudniu 1918 powstał w sądeckim garnizonie 1 Pułk Strzelców Podhalańskich (formalnie od 1 grudnia 1918), jako oddział piechoty Wojska Polskiego II RP. W czasie II wojny światowej został utworzony 1 Pułk Strzelców Podhalańskich AK, jako jednostka sił zbrojnych Armii Krajowej. Pułk walczył do stycznia 1945 r. z oddziałami niemieckimi. Został rozwiązany 19 stycznia 1945 r., a jego oddziały zdemobilizowane.


Partnerzy i Sponsorzy

ZSS SPLOT Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Edukacji Narodowej Wojewódstwo Małopolskie Pracownia Figaro Nowy Sącz
International Organization for Migration Stiftung EVZ - Erinnerung Veantwortung Zukunft Institut für angewandte Geschichte Geschichtswerkstatt Europa Borussia Olsztyn Kolegium Europy Wschodniej
European Union Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Decade of Roma Inclusion 2005-2015 Studytours to Poland Ministerstwo Spraw Zagranicznych Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Charkowie Polska Pomoc